Türk Bitig: Divan-ı Hikmet - Ahmet Yesevi



Divan-ı Hikmet ─ Yesevi

Hoca Ahmet Yesevii Türbesi, Türkistan Divan-ı Hikmet, Türk edebiyatının bilinen en eski tasavvuf örneklerini içeren Hoca Ahmet Yesevi'nin hikmeleri.

Türk edebiyatının diğer üç önemli eseri olan Kutadgu Bilig, Divanı Lügat-it Türk ve Atabetül Hakayık kitapları ile birlikte bilinen en önemli eserdir. Bu kitapların tamamı Türk edebiyatının en eski ve en önemli ana eserleridir.

Hikmetler:

  1. Bismillâh dep beyân eyley hikmet aytıp
  2. Eyâ dostlar kulak salıng ayduğumğa
  3. Her subhidem nidâ keldi kulağımda
  4. Huş gayibdin kulagımğa ilhâm keldi
  5. Nâgehân tururımda kamuğ buzrug
  6. Yâ İlâhım hamdıng birle hikmet ayttım
  7. "Kul huvallâh" "subhânallâh" vird eylesem
  8. Subhı sadık düşenbe kün yerge kirdim
  9. Eyâ dostlar hasb-i hâlim beyân eyley
  10. Hak Teala fazlı birle ferman kıldı
  11. Eya dostlar pak ışkını kolga aldım
  12. Tealallah aşıklarga berdi ışkın
  13. Ol Kâdirim kudret birle nazar kıldı
  14. Eya dostlar nâdân birle ülfet bolup
  15. "Fezkürullah kesiran" dep ayet keldi
  16. Vâ-deriğâ neçük kılğum garibliğde
  17. Köngil közi yarutmayın tâat kılsa
  18. Huş gayibdin yetüşti yahşı sözüm teberrük
  19. Kudret birle Hakk'dın sizge ferman boldı
  20. Muhabbetni câmın içken divâneler
  21. Asi câfi kulung keldi dergâhingge
  22. Huş kudretliğ Perverdigar Bir u Barım
  23. Kad allemna ente fikülliumur
  24. Hudavenda meni salgıl öz yolunga
  25. Rahmân İgem rahmetingni câri kılğıl seherde
  26. Rahim Mevlam rahmi birle yâd eylese
  27. Rahmetingdin nevmid kılma men garibni
  28. Ömrüm âhir bolğanda ne kılğaymen Hudâ yâ
  29. Kahhâr atlığ kahrıngdın korkup yığlar Hâce Ahmed
  30. Könglim kuşı uçsa daim kanat tokub
  31. Ming tümen türlük hatâlar mendin ötse afv kıl
  32. İlah a Kadir a Perverdigâr a
  33. Işk yolıda fenâ bolay Hak Bir ü Bar
  34. Eyâ şâhı dü alem pâdşâhı
  35. Işkıng kıldı şeydâ meni cümle âlem bildi meni
  36. Muhammedni biling zâtı arabdur
  37. "El-kezzâbu lâ ümmeti" dedi biling Muhammed
  38. Nûr-ı Hüdâ dost-ı Hüdâ ol Mustafa
  39. Bizdin dürudi bisyar ya Mustafa Muhammed
  40. On sekkiz ming âlemge server bolğan Muhammed
  41. Miskîn Ahmed kulığa kitâbetliğ Muhammed
  42. Körgen zamân inangan Ebubekr sıddıkdur
  43. İkkinçisi yâr bolgan adâletliğ Ümer'dür
  44. Üçünçi dostı yâr bolgan Osmân-ı bâhayâdur
  45. Törtünçisi yâr bolgan şir-i Hudâ Ali'dür
  46. Bir kün keldi Ebubekr, Selman birle
  47. Ol "Elestü birabbiküm" degeninde
  48. Muhabbetni deryaside gevvas bolup
  49. Kayu yerde azizlemi cem'i bolsa
  50. Muhabbetni bostanıga bülbül kebi
  51. Muhabbetni bâzârında cevlân kılıb
  52. Vahdet humı açıldı meyhânege kirsem men
  53. Allah degen bendeni câyın cennetde kördüm
  54. Yolğa kirgen erenlerdin yolnı sormay
  55. İzim yâdı uluğ yâddur aytur bolsam
  56. Tınmayın hazretingde Allah desem
  57. Allâh'ımnı izlermen izin alıb ketermen
  58. Nâgehan tururumda könglüm içre
  59. Eyâ dostlar yürek bağrım boldı kebab
  60. Hakk Te'ala pertev saldı canım küydi
  61. Işk otını pinhân tutup asrar erdim
  62. Hâlık'ımnı izlermen tün-kün cehân içinde
  63. Seherlerde kobub yığlab dua kılsam
  64. Bu âlemde Hakk'dın korkub zâr ingresem
  65. Her subh-dem boynum kısıb "Rabbi" desem
  66. Sensin meni penahım dep yolğa kirsem
  67. Niyet kıldık Ka'bege rızâ bolung dostlarım
  68. Közüm nemlik, dilim gamlık, can elemlik
  69. Eyâ dostlar harâblıkda kattı başım
  70. Ukbâ haberin eşitib dünyânı salıb keterem
  71. Huşlamaydur alimler sizni aygan Türki'ni
  72. Eyâ dostlarım ölsem men bilmem ki hâlim ne bolur
  73. Neçe yıllık mehribânım cân ediler dostlarım
  74. Ömrüm zayi' gaflet birle yel dek ötti
  75. Hiç bilmedim neçük keçti ömrüm mening
  76. Her kim kılsa tarikatnı da'vâsını
  77. Şeriatnı şeraitin bilgen aşık
  78. Keling dostlar Allah yâdın daim aytıng
  79. Yaratkan Bir ü Bar'ım yolın izleb
  80. Eyâ dostlar beyân eyley Hak Resul'dın
  81. Didâr üçün cânnı kurbân kılmagunça
  82. Hakk'a yanıp mü'min bolsang tâat kılğıl
  83. "Fel ya'lemunel alimüna"nı okur alim
  84. Muhabbetni şarabıdın içürmese
  85. Ruh kuşını titrer bolsa bal u peri
  86. Işk sırrını beyân kılsam âşıklarğa
  87. Kayu mahlûk Halık'ıga mûti' bolsa
  88. Muhabbetni câmın içib raks eylegen
  89. Evliyâlar aytgan vade keldi bolgay
  90. Bizdin selâm dostlarğa taleb yolın koymasun
  91. Didârını taleb kılsang ey zâkirler
  92. Erenler cemâl körer dervişler sohbetide
  93. Ne huş tatlık Hak yâdı seher vakti bolğanda
  94. Hû halkası kuruldı ey dervişler kelingler
  95. Evvel Hu ahir Hu deb bihud bolgıl
  96. Tınmay âşık Hû derler Hudâyığa yalbarıb
  97. On sekkiz ming âlemde hayrân bolğan âşıklar
  98. Yol üstide olturup yolnı sorgan dervişler
  99. Hakk kulları dervişler hakikatnı bilmişler
  100. Huş gaibdin yetüşti bir cemaa dervişler
  101. Garibliğde garib bolgan garibler
  102. Sübhân İzim fermân kılsa kudret birle
  103. Muhabbetni şevki birle yâr istegil
  104. Şeriatda mürşid bolğan garib kullar
  105. Azrail bir kün kelür şiddet birle
  106. Kara kündür oşal sâat ki dünyâdın sefer kılsang
  107. Keling dostlar barça turub aytaylık
  108. Keling yığlıng zâkir kullar zikr aytaylık
  109. Tarikatga şeriatsız kirgenlerni
  110. Kudret birle fermân kıldı Mevlâm bizge
  111. Bu dünyâda yaratılğan mahlûklarğa
  112. "Küllü men aleyha fan" ayetide
  113. "Lailahe İllallah" degen kulnı ağzıdın
  114. Allah yâdı nurın kimge atâ kılsa
  115. Arif aşık şevki birle kıyamet kün
  116. Her kişi körse cemaling dünya işin berbâd eter
  117. Melâmetğe hamr içgen didâriğa battı ya
  118. Hâcet ermes ışk derdiğe devâ sormak
  119. Ey köngül kıldırıg günâh hergiz püşeyman bolmadıng
  120. Aşıklıknı da’vasını kılgan kişi
  121. Aşık kişiler keçeleri yatmasa behrak
  122. Eyâ dostlar ışk gevvası bolmagunça
  123. Muhabbetni deryasığa çommağunça
  124. Ma'rifetni minberige minmegünçe
  125. Dostlarığa açdım İzim gevherini
  126. Işk da'vasın kılğan aşık giryan bolur
  127. Allah yâdın aytur kullar ma'nâ birle
  128. Eyâ dostlar bu yollarnıng ukbâsı köp
  129. Tatavvu' roze tutar halklarğa şeyhlik satar
  130. Muhabbetni küçesini kezgen arif
  131. Essiz bu tarikatnıng tansuk aydı
  132. Dem bu demdür özge demni dem deme
  133. Muhabbetsiz halâyıkdın her kim kaçsa
  134. Muhabbetni bostanıda hezar destan
  135. Tecellini makâmıdur aceb makâm
  136. Uşbu sırnı bilmegen cahil kişi
  137. Sübhân İzim bendesige lutf eylese
  138. Arif âşık cân mülkide elem tartsa
  139. Seher vaktde kobup yığlab nâle eyle
  140. Işk da'vâsın menge kılma yalğan âşık
  141. Tevbe kılıp Hakk'a yanğan âşıklarğa
  142. Hikmet birle ol ademdin bar eyledi
  143. Behişt duzah talaşur talaşmakda beyân bar
  144. Bişek biling bu dünyâ barça halkdın öter a
  145. Münâcât eyledi Kul Hâce Ahmed