Türk Bitig: Öğdülmiş Odgurmış'a Avam İle Nasıl Münâsebet Kurulması Gerektiğini Söyler



Öğdülmiş Odgurmış'a Avam İle Nasıl Münâsebet Kurulması Gerektiğini Söyler

  1. Öğdülmiş Odgurmışka Kara Âm Bodun Birle Neteg Katilğu Kerekin Ayur
    Öğdülmiş Odgurmış'a Avam İle Nasıl Münâsebet Kurulması Gerektiğini Söyler
  2. Kara âm bodun barça kılkı öñi, biligi ukuşı kılınçı teñi
    Avam halkın tabiatı tamamen ayrıdır, onun bilgisi, aklı ve tavrı da tabiatı gibidir.
  3. Kılıksız bolurlar kara âm bodun, törü yok toku yok katılmış üdün
    Avam halk görgüsüz olur, aralarındaki münâsebetlerinde ne töre, ne de usûl vardır.
  4. Velikin bularsız yeme bolmaz iş, tilin edgü sözle añar bolma iş
    Fakat yine bunlarsız iş olmaz, onlara karşı iyi muamelede bulun, fakat onlarla arkadaşlık etme.
  5. Kara kılkı barça bolur kap kara, kara kılma özni küdezü tur a
    Avâmm, kara halkın, tabiati her vakit kap-karadır, iyice dikkat et, kendini karaya bulaştırma.
  6. Kara kılkı başsız kılınçı saşı, işi küdgi barça kılınçı tuşı
    Kara halkın hareketi başı-boş ve tabiati birbirini tutmaz, onun işi gücü de hep tabiati gibidir.
  7. Yemekig bilirler karın todğusı, boğuzda adın yok olar kadğusı
    Karınlarını doyurmak için yemeği bilirler, onların boğazdan başka bir kaygıları yoktur.
  8. Negü ter eşitgil kara kılkını, sınap sözlegüçi kişi barkını
    Tecrübeye dayanan ve yolundan hiç şaşmayan insan kara halkın tabiati hakkında ne der, dinle.
  9. Kara kadğusı barça karnı üçün, bodun tevşigi barça boğuzı üçün
    Kara halkın kaygısı hep karnıdır, onun çalışıp-didinmesi hep boğazı içindir.
  10. Telim halklar öldi bu boğuzı üçün, kara yer katında yeyür ot öçün
    Bir çok kimseler bu boğaz uğrunda canlarını vermişlerdir, şimdi de kara toprak altında peşimanlıkla ateş yerler.
  11. Kara karnı todsa tili başsırar, basa tutmasa bek özi erk sürer
    Kara halkın karnı doyarsa, ileri-geri konuşmağa başlar, iyice itaat altına alınmazsa, kendisi hâkim olmağa kalkışır.
  12. Olarka yeme ök katıl ay kadaş, birü tur olarka yegü içgü aş
    Ey kardeş, onlar ile de münâsebet kur, onların yiyecek ve içeceklerini eksik etme.
  13. Tilin sözle yumşak negü kolsa ber, berigli alır kör anıñ asğı yer
    Onlara karşı yumuşak dil kullan, ne isterlerse, ver, dikkat et, veren alır ve kârından istifâde eder.
  14. Üküş sözleme söz serin til küdez, üküş sözlemiş söz suvı kaldı az
    Çok söz söyleme, kendine hâkim ol ve dilini muhafaza et, çok söylenen sözün kıymeti kalmaz.
  15. Negü ter eşitgil özin tutmış er, tilin bek tutuğlı bilig bilmiş er
    Kendisine hâkim olan ve dilini sıkı tutan, bilgili insan ne der, dinle.
  16. Sözüg barça söz tep çıkarma tilin, körü saknu sözle kerekin bilin
    Her sözü söz diye ağzından çıkarma, lüzumlu olan sözü düşünerek ve ihtiyatla söyle.
  17. Ukuşluğnı kördüm kör az sözledi, üküş sözledim tep ökündi yılın
    Bir akıllı insan gördüm, az konuştu, fakat "çok konuştum" diye yıllarca peşiman oldu.